Zomer zeilreis Spitsbergen

Wanneer flora de kans krijgt om te groeien

Zeilschip Rembrandt van Rijn West-Spitsbergen Alkhornet Ytre Norskøya
  • Zeilschip
  • Rembrandt van Rijn
  • West-Spitsbergen
  • Alkhornet
  • Ytre Norskøya
Bekijk foto's

De reisbeschrijving

Tijdens deze zeilreis met zeilschip de Rembrandt van Rijn kunt u 11 dagen lang genieten van de Zomer zeilreis Spitsbergen. Het prachtige zeilschip brengt u naar de mooiste en meest afgelegen gebieden van Spitsbergen. Tijdens de zomer in Spitsbergen ontdooit de bovenste laag in beschutte delen van het land, waardoor flora de kans krijgt om te groeien. Op heel Spitsbergen zijn 176 plantensoorten bekend. U kunt dus de prachtige flora in optimale vorm zien!

Naast de mooie planten die in de zomer in Spitsbergen te zien zijn, is de kans groot dat u een aantal bijzondere dieren gaat tegenkomen. Denk hierbij aan verschillende soorten vogels, maar ook aan ijsberen, poolvossen, walrussen, beluga's, baardrobben of ringelrobben.

Route & activiteiten

De route van de Zomer zeilreis Spitsbergen wordt hieronder beschreven. De getoonde route is een indicatie. Het programma kan afwijken, afhankelijk van de lokale ijs en weersomstandigheden, de beschikbaarheid van de landingsplaatsen en kansen om wilde dieren te zien. De uiteindelijke route wordt bepaald door de expeditieleider aan boord. Flexibiliteit is van essentieel belang voor deelnemers van expeditie reizen.

De bereidheid om een compromis te sluiten wat betreft comfort is een basis vereiste aan boord van een historisch en traditioneel zeilschip. Belangrijke informatie wat betreft het zeilprogramma: De schepen zijn uitgerust met zeilen en deze worden onder goede condities regelmatig gebruikt (open zee, waterdiepte, goede omstandigheden wat betreft weer en wind en de beschikbare tijd). Dit wordt echter niet gegarandeerd. De kapitein beslist of er onder zeil of op de motor gevaren wordt. Er kan geen aandrijfmethode geclaimd worden. Wanneer er gezeild wordt, worden de zeilen gehanteerd door de bemanning en moeten passagiers de veiligheidsinstructies opvolgen.

Alle onderdelen van deze reis (zowel verblijf op het zeilschip als de programma's aan land) zijn 100% voor eigen risico van de deelnemende reiziger. Oceanwide en Norge Reiser zijn dan ook niet aansprakelijk voor eventuele schade, zoals lichamelijk letsel of schade aan eigendommen. Daarnaast stemt u, in geval van deelname aan deze reis, in met de regel dat er geen geld terug gevraagd kan worden als de reis moet worden ingekort op basis van redenen die niet kunnen worden beïnvloed door de organisatie. Denk hierbij aan extreme weersomstandigheden, ijsomstandigheden, gevaar voor lawines, dreiging van ijsberen of blessures van het aanwezige team dat u begeleidt.


Dag tot dag beschrijving


  • Expeditiereis met het Zeilschip Rembrandt van Rijn

    • Nachten

      10

    • Maaltijden

      Volpension

    • Bijzonderheden

      Hutten op indeling mogelijk

    Zeilschip Rembrandt van Rijn

    Zeilschip Rembrandt van Rijn is gebouwd als haringlogger. In 1994 is het schip een gehele verbouwing ondergaan zodat het passagiers kon vervoeren. Het schip is l ...

    Zeilschip Rembrandt van Rijn is gebouwd als haringlogger. In 1994 is het schip een gehele verbouwing ondergaan zodat het passagiers kon vervoeren. Het schip is later opnieuw verbouwd en is sinds 2011 weer in de vaart. Het schip heeft een bar, een lounge en een restaurant. Ondanks het feit dat de bemanning gedurende de hele tocht zeilt en u door middel van zodiacs aan wal brengt, wordt er van de passagiers verwacht dat zij bereid zijn te helpen bij het zeilen. Als u wilt, kunt u actief deelnemen aan het zeilprogramma, wachtlopen en leren te werken in een internationaal team van poolreizigers in de traditie van de 19e eeuwse ontdekkers. De voertaal zal Engels zijn.

    Technische gegevens
    Lengte: 49,5 meter
    Breedte: 6,65 meter
    Diepgang: 2,8 meter
    Snelheid: 6 - 8 knopen
    Capaciteit: 33 passagiers
    Bouwjaar: 1900
    Hutten: 16
    Zodiacs: 2

    De hutten aan boord
    3-persoons buitenhut (douche, toilet en patrijspoort)
    Aantal: 1
    2-persoons binnenhutten (douche en toilet)
    Aantal: 6
    2-persoons buitenhutten (douche, toilet en patrijspoort)
    Aantal: 9

    Vertoon meer

    Vlucht Amsterdam - Oslo - Longyearbyen

    Norge Reiser zoekt de voor u beste vliegmogelijkheid uit qua prijs en tijd. Wij kunnen de aansluitende vluchten naar alle bestemmingen voor u regelen, wij werken m ...

    Norge Reiser zoekt de voor u beste vliegmogelijkheid uit qua prijs en tijd. Wij kunnen de aansluitende vluchten naar alle bestemmingen voor u regelen, wij werken met de meeste luchtvaartmaatschappijen samen.

    Vliegtarief
    Het vliegtarief is een dagprijs, gebaseerd op de vluchttarieven zoals deze op de dag van boeking van toepassing zijn. Deze tarieven kunnen per dag veranderen, dus ook hoger worden. Dit is afhankelijk van het aantal geboekte passagiers. Bij boeking zullen we dan ook van de op dat moment geldende prijs uitgaan.

    Bagage
    De airlines hanteren verschillende regels omtrent ruim- en handbagage. Indien u uw eigen ski’s of huisdier mee wilt nemen dient u dit bij boeking aan ons door te geven. De kosten hiervoor zijn over het algemeen het gewicht van de mee te nemen extra’s voor de prijs van overbagage.

    Vluchtgegevens kunnen tussentijds wijzigen
    Het is zeer raadzaam om uw vluchtgegevens te controleren voordat u op reis gaat. De nieuwste informatie kunt u vinden op de websites van de diverse maatschappijen.

    Vertoon meer
  • Inschepen in Longyearbyen

    Het schip Rembrandt van Rijn vertrekt vroeg in de avond vanuit Longyearbyen. Voor het inschepen aan het eind van de middag, heeft u nog de gelegenheid om een bezoek te brengen aan deze stad. Mocht u dit doen, is ook een bezoek aan het Svalbard Museum aan te raden. Dit museum heeft een interessante collectie, die u meer vertelt over de poolgebieden en de geschiedenis van Spitsbergen. Denkt u hierbij aan een collectie opgezette dieren die voorkomen in de omgeving van Spitsbergen.

    Na vertrek in de vroege avond, zal het schip de Isfjord in varen. Hier is het mogelijk dat we al de eerste walvissen zullen spotten. We overnachten de eerste nacht in Trygghamna, ongeveer 4 uur varen vanaf Longyearbyen. Deze baai werd in de 17e eeuw regelmatig door walvisvaarders gebruikt.

    Longyearbyen

    De ‘hoofdstad' van Spitsbergen ligt aan de zuidoever van de Adventfjorden. Door het plaatsje stroomt de Longyearelva. De huizen liggen min of meer als een lint ...

    De ‘hoofdstad' van Spitsbergen ligt aan de zuidoever van de Adventfjorden. Door het plaatsje stroomt de Longyearelva. De huizen liggen min of meer als een lint langs deze beek, de wijk Nybyen aan de Vei 100 vormt het einde van Longyearbyen. Het dorpscentrum bevindt zich op 750 m van de kustlijn. Longyearbyen is slechts ongeveer 3,5 km lang en uiteraard niet dicht bebouwd. Het plaatsje ligt in een dal met de rug naar de 1050 m hoge Nordenskioldfjellet. Longyearbyen is als veel noordelijke nederzettingen: klein en de uitdaging ligt vooral buiten het dorp.

    Museum
    Een bezoek aan het Svalbard Museum is zeker de moeite waard. Het heeft een interessante collectie over de poolgebieden, de geschiedenis van Spitsbergen, de mijnbouwindustrie en de pool expedities.

    Vertoon meer
  • Alkhornet

    Tijdens de tweede dag van de reis bezoeken we de resten van een Engels walvisvaardersstation uit de 17e eeuw en een jachtstation van Pomoren uit de 18e eeuw. Van hieruit maken we een wandeling naar Alkhornet. Dit is een klif met tienduizenden zeevogels.

    Naast deze vele vogels zijn hier ook veel zoogdieren te zien. Onder de klif met de zeevogels leven poolvossen, die geduldig wachten tot er een kuiken of een ei van de klif valt. Ook grazen hier rendieren op de weelderig begroeide toendra (tenzij er nog te veel sneeuw ligt).

    Alkhornet, Spitsbergen Svalbard

    Alkhornet is een grote klif van zo'n 428 meter hoog. De kliffen zijn samengesteld uit metamorfoserend carbonaatgesteente, meer dan een miljard jaar oud! ...
    Alkhornet is een grote klif van zo'n 428 meter hoog. De kliffen zijn samengesteld uit metamorfoserend carbonaatgesteente, meer dan een miljard jaar oud! Er broeden hier tienduizenden zeevogels die onderaan de klif voor voedingsstoffen zorgen. Die voedingsstoffen zorgen weer voor een vruchtbare grond en dus weelderig begroeide toendra. Hierdoor is er een graasgebied voor rendieren, zijn er broedplaatsen voor ganzen en schuilplaatsen voor poolvossen. 

    Vertoon meer
  • Fuglefjorden en Ytre Norskøya

    Vandaag heeft u mooi uitzicht op de gletsjer Svitjodbreen en Birgerbukta vanuit de Fuglefjorden. Op de rotsige eilandjes broeden grote jagers. Ook hebben we hier goede kansen om ijsberen tegen te komen. In Birgerbukta staan nog steeds (delen van) traanovens uit de 17e eeuw, die gebruikt werden door Baskische walvisvaarders. 's Middags proberen we bij Ytre Norskøya aan land te gaan. Dit is een eiland dat jarenlang door de 17e-eeuwse Nederlandse walvisvaarders als uitkijkpost werd gebruikt. Hier kunnen we via de historische route naar de 150 meter hoge top van het eiland (de Utkiken) lopen. Aan de kust staan de resten van de traanovens, naast zo'n 200 graven.

    Ytre Norskøya

    Het kleine eiland Ytre Norskøya van ongeveer 1 km² ligt in het noordwesten van Spitsbergen. Op het eiland bevindt zich een heuvel van 141m hoog, ...

    Het kleine eiland Ytre Norskøya van ongeveer 1 km² ligt in het noordwesten van Spitsbergen. Op het eiland bevindt zich een heuvel van 141m hoog, die de Zeeuwen in het verleden gebruikten als uitzichtpost voor walvissen en andere waarnemingen. Daarom noemt men dit punt ook Zeeuwsche Uytkyck. De Zeeuwen vestigden op dit eiland in 1617 traankokerijen. Tegen de helling van de heuvel bevinden zich bijna tweehonderd graven uit de 17e eeuw waarin walvisvaarders zijn begraven.

    Vanaf de heuvel is het geregeld mogelijk om de grens van het pakijs te zien. Het uitzicht is prachtig. In de verte kan men onder andere Amsterdamøya (westelijke richting) en Reinsdyrflya (oostelijke richting) zien liggen. Ytre betekent ‘buiten’, Norskøya betekent ‘Noors eiland’.

    Vertoon meer
  • Raudfjord

    In het noorden van Spitsbergen ligt de prachtige Raudfjord. Deze fjord wordt gedomineerd door spectaculaire gletsjers. Deze plek is geliefd bij verschillende dieren, zoals ringelrobben, baardrobben en beluga's. Ook bestaat hier de kans dat we ijsberen tegenkomen, bijvoorbeeld bij de Hamilton gletsjer.

    Raudfjord

    ‘Raud' betekent rood, afgeleid van het rode gesteente uit het Devoon aan de oostzijde van de Raudfjord. Vanuit basiskampen op de oevers vertrekken som ...
    ‘Raud' betekent rood, afgeleid van het rode gesteente uit het Devoon aan de oostzijde van de Raudfjord. Vanuit basiskampen op de oevers vertrekken soms georganiseerde trektochten. Op het einde van de fjord monden enkele mooie gletsjers (Raudfjordenbreen en Chauveaubreen) uit. De fjord ligt in het noorden van Spitsbergen.
    Vertoon meer
  • Reindyrsflya

    Wanneer de ijscondities het toelaten wordt er een landing gemaakt op de Reindyrsflya, de grootste toendravlakte van Spitsbergen. Op deze uitgestrekte, vruchtbare vlakte komen veel rendieren voor maar er broeden ook veel waadvogels. In de kleine meertjes en aan de kust heeft u kans op het zien van roodkeelduikers en koningseiders.

    Reinsdyrflya

    Het schiereiland Reinsdyrflya is een grote golvende vlakte van 250 km². Hier leven ruim 1200 rendieren en daar dankt de vlakte zijn ...

    Het schiereiland Reinsdyrflya is een grote golvende vlakte van 250 km². Hier leven ruim 1200 rendieren en daar dankt de vlakte zijn naam aan. Aan de noordstranden bevindt zich sterk rood gekleurd zandsteen uit het Devoon (Raudstranda).

    Vertoon meer
  • De Liefdefjord en de Monacogletsjer

    Indien het zee-ijs dit toelaat, zullen wij vandaag de Liefdefjord binnenvaren. In deze fjord worden regelmatig ijsberen waargenomen. Het water voor de gletsjerfront van de Monacogletsjer is een interessant gebied voor duizenden drieteenmeeuwen, maar ook beluga’s worden hier regelmatig gezien om naar eten te zoeken. Wanneer er nog teveel ijs is, zal er een alternatieve route langs de westkust van Spitsbergen genomen worden.

    Liefdefjord

    De omgeving van de Liefdefjorden is betoverend. Hieraan draagt de indrukwekkende gletsjer Monacobreen veel bij. De fjord kreeg de naam van Prins Albert ...
    De omgeving van de Liefdefjorden is betoverend. Hieraan draagt de indrukwekkende gletsjer Monacobreen veel bij. De fjord kreeg de naam van Prins Albert I van Monaco (1848-1922), die omstreeks 1900 verschillende expedities leidde naar Spitsbergen. De prins kreeg in de buurt van de Liefdefjorden zelfs een stevige berg op zijn naam zonder de top zelf beklommen te hebben: Fyrst Alberts Topp (884 m).
    Vertoon meer
  • De Magdalenafjord

    Een van de mooiste fjorden van Spitsbergen is Magdalenafjord, met veel indrukwekkende gletsjers. We gaan aan land, om de resten van een 17e eeuws Engels walvisjagersstation te bekijken. Op de hellingen zijn een aantal grote broedkolonies van de kleine alk te vinden.

    Magdalenafjord

    De Magdalenafjord is een van de meest betoverende plekken van Spitsbergen. Het landschap is adembenemend. Het is er ruig en spits. Vier prachti ...

    De Magdalenafjord is een van de meest betoverende plekken van Spitsbergen. Het landschap is adembenemend. Het is er ruig en spits. Vier prachtige gletsjers komen uit in de fjord: de Gullybreen, Waggonwaybreen, Miethebreen en Brokebreen. Verder ziet u hier veel verschillende soorten planten en kunt u genieten van de details van het adembenemende landschap of van de gestrande ijsschotsen. 

    Vertoon meer
  • Ny Ålesund

    Vandaag bezoeken we Ny Ålesund, een voormalige kolenmijn nederzetting. Hier bevindt zich 's werelds meest noordelijk gelegen treinspoor. Delen van dit spoor en een trein zijn nog steeds te bezichtigen. Sinds 1963 is de oude mijn gesloten en is het een gerenommeerd poolonderzoekscentrum.

    Bezoekers die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de Arctische expedities kunnen naar de ankermast wandelen, onder begeleiding van een gids. Deze ankermast werd gebruikt door Admundsen en Nobile met hun zeppelins, voordat ze naar de Noordpool vlogen.

    Ny Ålesund

    Het onderzoeksdorp Ny Ålesund ligt op de zuidoever van de Kongsfjorden in een prachtige omgeving met mooie vergezichten. In dit we ...
    Het onderzoeksdorp Ny Ålesund ligt op de zuidoever van de Kongsfjorden in een prachtige omgeving met mooie vergezichten. In dit wetenschappelijk dorp, de meest noordelijke bewoonde nederzetting in Spitsbergen en wellicht in de wereld op 79°NB, huist een smeltkroes aan wetenschappers van allerlei nationaliteiten. In deze nederzetting verdienen een heleboel voorwerpen en activiteiten het predikaat ‘meest noordelijk ter wereld'.
    Vertoon meer
  • Forlandsundet

    Op de zandbanken in de Forlandsundet liggen vaak walrussen, dus we gaan hier op zoek naar de logge beesten. Ook behoort een bezoek aan Fuglehuken tot de opties, waar niet alleen veel zeevogels leven, maar ook gewone zeehonden. Daarnaast kunt u een kijkje nemen bij de graven van walvisvaarders uit de 17e eeuw en bij de overblijfselen van de vroegere pelsjacht.

    Prins Karls Forland

    Het langgerekte eiland Prins Karls Forland wordt door de zeestraat Forlandsundet gescheiden van het hoofdeiland Spitsbergen. Door lastig te bevaren water ...

    Het langgerekte eiland Prins Karls Forland wordt door de zeestraat Forlandsundet gescheiden van het hoofdeiland Spitsbergen. Door lastig te bevaren water was deze zeestraat de schrik voor veel walvisvaarders. Alleen kleinere schepen kunnen de zeepassage nemen. Van het zuidpunt (Salpynten) tot het noordpunt (Fuglehuken) van het eiland is de afstand 86 km en de breedte is maximaal 11 km. Zijn steile kusten, hoge bergen tot maximaal 1081 m (hoogste berg: Monacofjellet) en de gletsjers aan de oostzijde maken Prins Karls Forland tot een betoverend mooi eiland. Verder is er de vlakte Forlandsletta, die de bergen Persiskammen en Methuenfjellet in het zuiden met elkaar verbindt.

    Vertoon meer
  • Isfjord en de Bohemanflya

    We varen weer richting de eindbestemming en arriveren in de Isfjord. Hier varen we naar de Bohemanflya; een uitgestrekte toendra met vele vogels en spectaculaire geologische formaties.

    Als we verder naar het noordoosten varen, bereiken we de Ekmanfjorden en Kolosseum; een spectaculaire berg. We hopen hier in de buurt een mooie wandeling te kunnen maken. De vele gletsjers zijn een opvallend kenmerk voor dit gebied. Bij Gipsvika kunnen we ook aan land en hier bevindt zich de berg Templet. Het landschap is prachtig, met geërodeerde bergen die zo'n 290 miljoen jaren geleden zijn ontstaan.

    Isfjorden

    Isfjord is één van de grootste fjorden in het noordpoolgebied en de op één na langste in de Noorse archipel Spitsbergen. Een deel van de fjord is opg ...

    Isfjord is één van de grootste fjorden in het noordpoolgebied en de op één na langste in de Noorse archipel Spitsbergen. Een deel van de fjord is opgenomen in een Noors nationaal park. Verder bevinden zich rond Isfjord verschillende grote nederzettingen van Svalbard: Longyearbyen, Barentsburg en Pyramiden.

    Vertoon meer
  • Ontschepen in Longyearbyen

    Na een laatste overnachting in Longyearbyen kunt u nog genieten van een ontbijt, waarna u van boord gaat en per lijnvlucht terugvliegt naar Oslo. Eventueel kunt u er uiteraard ook voor kiezen om uw reis op Spitsbergen met een paar dagen te verlengen.

    Longyearbyen

    De ‘hoofdstad' van Spitsbergen ligt aan de zuidoever van de Adventfjorden. Door het plaatsje stroomt de Longyearelva. De huizen liggen min of meer als een lint ...

    De ‘hoofdstad' van Spitsbergen ligt aan de zuidoever van de Adventfjorden. Door het plaatsje stroomt de Longyearelva. De huizen liggen min of meer als een lint langs deze beek, de wijk Nybyen aan de Vei 100 vormt het einde van Longyearbyen. Het dorpscentrum bevindt zich op 750 m van de kustlijn. Longyearbyen is slechts ongeveer 3,5 km lang en uiteraard niet dicht bebouwd. Het plaatsje ligt in een dal met de rug naar de 1050 m hoge Nordenskioldfjellet. Longyearbyen is als veel noordelijke nederzettingen: klein en de uitdaging ligt vooral buiten het dorp.

    Museum
    Een bezoek aan het Svalbard Museum is zeker de moeite waard. Het heeft een interessante collectie over de poolgebieden, de geschiedenis van Spitsbergen, de mijnbouwindustrie en de pool expedities.

    Vertoon meer

    Vlucht Longyearbyen - Oslo - Amsterdam

    Norge Reiser zoekt de voor u beste vliegmogelijkheid uit qua prijs en tijd. Wij kunnen de aansluitende vluchten naar alle bestemmingen voor u regelen, wij werk ...

    Norge Reiser zoekt de voor u beste vliegmogelijkheid uit qua prijs en tijd. Wij kunnen de aansluitende vluchten naar alle bestemmingen voor u regelen, wij werken met de meeste luchtvaartmaatschappijen samen.

    Vliegtarief
    Het vliegtarief is een dagprijs, gebaseerd op de vluchttarieven zoals deze op de dag van boeking van toepassing zijn. Deze tarieven kunnen per dag veranderen, dus ook hoger worden. Dit is afhankelijk van het aantal geboekte passagiers. Bij boeking zullen we dan ook van de op dat moment geldende prijs uitgaan.

    Bagage
    De airlines hanteren verschillende regels omtrent ruim- en handbagage. Indien u uw eigen ski’s of huisdier mee wilt nemen dient u dit bij boeking aan ons door te geven. De kosten hiervoor zijn over het algemeen het gewicht van de mee te nemen extra’s voor de prijs van overbagage.

    Vluchtgegevens kunnen tussentijds wijzigen
    Het is zeer raadzaam om uw vluchtgegevens te controleren voordat u op reis gaat. De nieuwste informatie kunt u vinden op de websites van de diverse maatschappijen.

    Vertoon meer

Prijzen

Vanafprijs per persoon 7 - 17 juni 2021 17 - 27 juni 2021
3-persoons buitenhut met patrijspoort € 3.950 € 3.950
2-persoons binnenhut € 4.200 € 4.200
2-persoons buitenhut met patrijspoort € 4.850 € 4.850
Voorwaarden Ocean Wide
Oceanwide Expeditions heeft het recht om de afgesproken prijs te verhogen als zij te maken krijgen met onvoorziene prijsstijgingen (van bijvoorbeeld wisselkoersen, aanbieders van accommodaties, luchtvaartmaatschappijen, belastingen, havengelden en brandstofprijzen) die invloed hebben op de kosten van de reis. Als een prijsverhoging door Oceanwide Expeditions noodzakelijk wordt geacht, zijn zij verplicht om de betrokken klanten hierover schriftelijk te informeren, uiterlijk 60 dagen voor voor de vertrekdatum van de reis. Prijsverhogingen binnen 60 dagen voor de afvaartdatum zijn niet toegestaan. Als de prijsstijging hoger is dan 5% van uw totale reissom, heeft u het recht om uw reis kosteloos te annuleren.

Inclusief & Exclusief

Inclusief
De reis aan boord zoals aangegeven in de reisbeschrijving
Alle maaltijden aan boord gedurende de reis, inclusief snacks, koffie en thee
Alle Zodiac cruises, excursies aan wal en groepsactiviteiten gedurende de reis
Alle lezingen en presentaties aan boord gegeven door het ervaren expeditie team
Gebruik van sneeuwschoenen
Transfers en bagageafhandeling tussen de luchthaven, hotels en het schip voor de passagiers op de groepsvluchten van en naar Longyearbyen
Diverse havengelden en belastingen tijdens de reis aan boord
AECO toeslagen en overheidsbelastingen
Uitgebreide reisbeschrijving van Norge Reiser

Exclusief
- Vliegtickets, hetzij op lijn- of chartervluchten (tenzij anders aangegeven)
- Arrangementen voor en na de reis aan boord
- Paspoort- en visumkosten
- Aankomst- en vertrek belastingen
- Maaltijden aan wal
- Bagage-, annulerings- en persoonlijke verzekeringen (dit wordt sterk aanbevolen)
- Alle verdere uitgaven van persoonlijke aard, zoals extra bagagekosten, gebruik van de bar, telecommunicatie en wasserij
- De gebruikelijke fooi aan het eind van de reis voor stewards en ander personeel aan boord (richtlijnen zullen worden verstrekt)